Σχεδόν μέσα σε μια μέρα πέθαναν Χάκμαν, Σπασκι και.... Κούγιας!
Ο καθένας και στη μερίδα που του ανήκει (χωρις να μπορούν να συγκριθούν!) ήταν μια εποχή από μόνος του, ένας μικρός ή μεγάλος θρύλος, και με τους θανάτους τους γυρίζει σελίδα και η εποχή αυτή.
Τον Κούγια νομίζω τον πρώτοάκουσα με τους Σατανιστές τότε. Το Χάκμαν, νομίζω πρώτη φορά ως λεξ Λούξορ, στο Σούπερμαν στη Σόνια (ή στο Παλλάς;🤔). Το Σπασκι σαν όνομα τον άκουσα από τον Παπά στον Άγιο Φώτιο, που μας μάθαινε σκάκι και Πινγκ πονγκ.
Όλοι είναι "ονόματα". Κάπου γράφτηκαν. Εννοείται κάποιοι έμειναν ως "θρύλοι" στον τομέα τους, άλλοι έβγαλαν εκατομμύρια κι έκαναν ζωή χαρισάμενη με μοντέλα και γιοτ και λουσα, άλλοι έβγαλαν του μυαλού τους τις ανώτερες λειτουργίες προς το έξω, άλλοι ήταν χαμαιλέοντες της σκηνής, ή της οθόνης, άλλοι διψούσαν για δημοσιότητα και φακούς, άλλοι προσπάθησαν να αποφύγουν αυτά τα φώτα.
Και στο τέλος; Πώς πέθαναν; Όπως όλοι. Άλλοι με πόνους, άλλοι με το "φυσιολογικό" τρόπο, άλλοι με πιο αφύσικο/φυσικό τρόπο, ήτοι αρρώστια, άλλοι με παιδιά κι απογόνους, άλλοι έρημοι και μόνοι, άλλοι με διαγνωσμένη αιτία, άλλοι από "απροσδιόριστα αίτια". Άλλον τον κλαίνε οι άνθρωποι του στο κρεβάτι του πόνου, άλλον τον "ανακαλύπτουν" μετά από μέρες, κάπου στο πάτωμα σε σχετικά προχωρημένη σήψη.
Κι ερχόμαστε στη γενίκευση: πώς θέλουν και πώς τελικά πεθαίνουν οι άνθρωποι... Στο μεγαλύτερο ποσοστό τους πιστεύουν ότι έφυγαν νωρίς, ότι θα έπρεπε να μπορούσαν να ζήσουν λίγο παραπάνω. Πότε όμως είναι αρκετή η ζωή; Πότε αισθάνεται κάποιος ότι "εντάξει, φτάνει τώρα!" ; Όταν έχει κάνει γεμάτη ζωή ή όταν έχει κάνει μια ζωή αβάσταχτη, γεμάτη πόνους και τραγωδίες; Όταν έχει χορτάσει ή όταν δεν τρώγεται η ζωή; Τι να προσπαθεί κάποιος να δείξει και να αποδείξει; Πόσο χαρά μπορεί να χαρεί κάποιος και πόση λύπη αντέχει; Σήμερον ημέρα όλα έχουν ιατρικοποιηθεί, επιστημονικοποιηθεί, όλα μετρώνται, όλα αντιμετωπίζονται, όλα θεραπεύονται (με το αντίστοιχο τίμημα και βαλαντιο). Το γήρας δεν είναι η φυσική πορεία προς το θάνατο, παρά μια διαδικασία, μια επεξεργασία στα κύτταρα, που θέλουμε να φρενάρουμε, να αναστρέψουμε. Να αναζωογονηθεί, να ξαναγεννηθεί, θέλει ο άνθρωπος. Βάφουμε ή φυτεύουμε μαλλιά, κάνουμε σαν τρελοί γυμναστήρια και σπορ, πάμε στα Wellness, κάνουμε εγχύσεις βιταμινών, ελιξίρια και μαντζουνια, για να ξαναγίνουμε νέοι. Κι αυτό το θεωρούμε βιολογικό ένστικτο αυτοσυντήρησης.
Πάντα μιλάω για το μεγαλύτερο ποσοστό. Προφανώς πρώτη αιτία θανάτων παγκοσμίως παραμένουν τα ατυχήματα/πόλεμοι/βίαιος θάνατος. Αφύσικος; Κάθε άλλο. "Φυσική" βία. Τροχαία από απροσεξία, βόμβες στο κεφάλι, δολοφονίες. Μετά είναι οι αρρώστιες, όχι ο καρκίνος, αλλά οι λοιμώξεις, οι επιδημίες από μικρόβια, που για το δυτικό κόσμο είναι θέμα ίσως 20-30 ευρώ ή δολαρίων αλά στην Ασία, στην υποσαχάρια Αφρική στη βαθύτερη νότια Αμερική εξοντώνει δεκάδες χιλιάδες κάθε μήνα. Παιδιά και γυναίκες και νέα άτομα σαπίζουν μέσα στην αφυδάτωση χωρίς φάρμακα. Τα αντιβιοτικά ή τα εμβόλια κοστίζουν λιγότερο από τα όπλα, τα οποία όταν πουλιούνται φέρνουν μεγαλύτερο κέρδος. Οι πόλεμοι είναι συμφέρον κι ο θάνατος κομμάτι του. Για τον καρκίνο, τι να πω; Τα κύτταρα μας χάζεψαν και αναπαράγονται σαν τρελά, μια μετάλλαξη εδώ, ένα καρκινογόνο εκεί και γυρίζει ανάποδα το σύστημα. Πόλεμος κι εκεί. Αθέατος. Του ανοσοποιητικού με τα εξεγερμένα κύτταρα, τα άτακτα, τα ανυπότακτα. Ο καρκίνος συνήθως κερδίζει στο τέλος, μέχρι τώρα, αλλά ως ανθρωπότητα καταφέραμε να επιβραδύνουμε την ήττα, να παρατείνουμε τον πόλεμο. Συχνά διαρκεί 10 και 20 χρόνια, ή και παραπάνω, τον ξεχνάς τον πόλεμο. Συχνά (δεν ξέρω, πόσο συχνά, δεν έχω στατιστικά, μπορεί και να μην είναι τόσο συχνά!) πεθαίνεις από άλλα "φυσικά" αιτία, έμφραγμα, εγκεφαλικά επεισόδια κτλ.
Φιλοσοφικά μιλώντας, ίσως πεθαίνει ο άνθρωπος πριν καν πεθάνει σωματικά. Αλλά αυτό είναι άλλο μεγάλο κεφάλαιο, άλλη φορά. Τώρα μιλάμε για το θάνατο της φυσικής παρουσίας.
Έχω δει πολλούς ανθρώπους να πεθαίνουν, εκατοντάδες, ίσως και μια χιλιάδα, δεν μπορώ να εκτιμήσω. Κι αυτό γιατί υπάρχει το χρονικό σημείο, που δυσκολεύει. Όταν έχω προλάβει κάποιον ζωντανό και μπροστά μου ή στα χέρια μου πεθάνει, είναι προφανώς μια μεγάλη μετάβαση, η αλλαγή, η μετουσίωση, αλλαγή υπόστασης. Αλλά εγώ μετράω κι αυτούς που τους βλέπω νεκρούς λίγο μετά, ίσως λεπτά, ίσως ώρες. Τα μάτια ανοιχτά ακόμα, ή το στόμα. Δε νομίζω να υπάρχει κάποια εκλογίκευση ή εξωραϊσμός, όσο θρήσκος και να είσαι, στη στιγμή αυτή. Αυτά τα χαζά που λένε στις κηδείες οι παπάδες, "έφυγε από δίπλα μας", "μας άφησε", "τον πήρε ο Πανάγαθος" "είχε έρθει η ώρα του" και ο,τι άλλη θρήσκα εξυπνάδα έχουν να παπαγαλισουν για να καταπιεί το χάπι ο συγγενής. Οι γιατροί λένε επίσης μεγαλύτερες βλακείες: "τον χάσαμε" ή "κάναμε ότι μπορούσαμε" ή " ήταν να γίνει". Δεν τα χω πει κι εγώ; Προφανώς, τόσο βλάκας ήμουν και είμαι.
Δεν υπάρχει κάτι μαγικό, δεν υπάρχει αξιοπρέπεια, δεν υπάρχει καμία ομορφιά, δεν είναι ταινία, δεν είναι ζωγραφική. Δεν έχει συναίσθηση, ούτε συναίσθημα. Ψυχρό πράγμα κι άγριο. Όπως η Φύση. Άμα κλάψει κάποιος ή συγκινηθεί πχ με τον πατέρα του ή με το παιδί του, που πέθανε, είναι από δικές του ας πούμε ενοχές κι εγωϊσμούς, "τον ήθελα κι άλλο μαζί μου", "δεν πρόλαβα να του πω πράγματα ", "μου έφυγε νωρίτερα απ' ότι ήθελα ή έπρεπε". Ειδικά αυτό το " δεν έπρεπε "! "Ψυχούλα ήταν, είχε χρόνια μπροστά του, γιατί να συμβεί αυτό;" Γιατί να χρειάζεται ένα "πρέπει " ή "δεν πρέπει " ή ένα "γιατί;" στο θάνατο; Είναι η συνήθεια φυσικά. Συνηθίζω στη ζωή, συνηθίζω τους ανθρώπους που έχω γύρω μου, δεν αντέχω να τους χάνω. Κι όλα γυρίζουν γύρω από μένα και σένα. Όχι γύρω από αυτόν που πέθανε.
"Μα άμα δε συνέβαινε-αυτό που συνέβη, θα είχε ολόκληρη ζωή μπροστά του".
Ναι, αλλά συνέβη.
"Μα, γιατί να συνέβη;"
"Γιατί συνέβη! Όπως συμβαίνουν όλα αυτά που δεν τα "περιμέναμε" κι όλα αυτά τα "ξαφνικά ", όπως ένας σεισμός, ή μια πλημμύρα ή ένας φόνος".
Δεν αποδεχόμαστε αυτά που δε μας αρέσουν, αυτά που δεν τα θεωρούμε"σωστά " ή "δίκαια ". Κι άμα ανοίξεις τη μεγάλη εικόνα και δεις την παιδική θνησιμότητα ή τους "πρόωρους" θανάτους σε παγκόσμια κλίμακα ή γενικά τους θανάτους και πώς σε βρίσκει, τότε ίσως, ίσως λέω, μπορείς να καταλάβεις ότι δεν είσαι τίποτα σπουδαίο κι ότι οι άλλοι, τα άλλα παιδάκια, στη Γάζα κι αλλού, τα άλλα παιδιά που πεθαίνουν στα σιδηροδρομικά ατυχήματα στην Ινδία ή τα παιδιά στην Ουκρανία, που πέθαναν στον πόλεμο, δεν ήταν αλλουνού θεού ή άλλου παπά ευαγγέλιο, ούτε εσύ είχες κάνα ιδιαίτερο συμβόλαιο ενώ αυτοί κατούρησαν στο πηγάδι.
Εκείνος που πεθαίνει, ολοκλήρωσε, είτε πολύ είτε λίγο. Δεν υπάρχει παράταση, έτσι και σου σφύριξαν, τέλος. Ησύχασες. Αυτός που μένει, ζορίζεται, από τις τύψεις του, ότι ίσως θα μπορούσε να το προλάβει, να το αναστρέψει.
Ο άνθρωπος πεθαίνει γιατί είναι φτιαγμένος να πεθάνει. Ούτε νωρίς ούτε αργά, ούτε πριν την ώρα του ούτε βεβιασμένα ούτε καθυστερημένα. Πεθαίνει όταν είναι να πεθάνει. Θέλοντας ή μη θέλοντας. Είτε το καταλαβαίνει (πλήρης σωας τας φρένας), είτε είναι στον κόσμο του (τον άλλο κόσμο του). Με έλεγχο δικό του ή χωρίς. Μικρός, μεγάλος, άσπρος, μαύρος.
Πολλές φορές, όχι το "γιατί;" αλλά το "πώς", ο τρόπος που πεθαίνει κάποιος, κάνει τη διαδικασία του πόνου του συγγενή ευκολότερη ή δυσκολότερη.
Κουράστηκα να βλέπω ανθρώπους να πεθαίνουν. Και πολύ πριν την πανδημία με είχε κουράσει, στην πανδημία έγινε πολύ χειρότερο. Η προτελευταία ήταν η κυρία R., στο μικρό όνομα Brigitte νομίζω. Εγώ της έκανα τον προαναισθητικό έλεγχο, της μίλησα κι αυτής και του άντρα της. Χαρούμενη, δεν το περίμενε νομίζω. 44 ημέρες μετά από την επέμβαση, απεβίωσε ....εις Κύριον; Εις Γιαχβέ; Εις .... πουθενά; Ποιος να το ξέρει; Και τι μας νοιάζει; Το θέμα είναι πώς πέθανε! Με κείνους τους τρόπους, που ούτε στον εχθρό σου το εύχεσαι! Μια εικόνα ενός ανθρώπου, που μέσα σε 44 μέρες έγινε ένας άλλος, κι από έξω κι από μέσα. Το ήθελε έτσι; Όχι, προφανώς. Το περίμενε; Υποθέτω ναι. Το φανταζόταν έτσι; Όχι, είχε άλλα σχέδια. Έγινε έτσι όπως το περιγράφω; Ναι, έγινε/συνέβη. Γιατί; Γιατί η γάτα έχει έν'αυτί. Δεν την αγαπούσε ο Θεός, τη μισούσε γιατί ήταν κακός άνθρωπος και την εκδικήθηκε; Ποιος θεός; Αυτός που την πήρε μαζί του γιατί την ήθελε κοντά του; Έτσι δε θα έλεγε ο Έλληνας παπάς; Έκανε άσχημα πράγματα και το άξιζε; Δεν ξέρω. Ήταν καλή κι επειδή υπέφερε τόσο, θα πάει στον Παράδεισο; .... Ορίστε;;
Νομίζω, καταλαβαίνει ο καθένας πού το πάω. Αλλά και να μην καταλαβαίνετε, είναι επειδή θα νομίζετε ότι είστε ισοβαρεις με τα χερουβείμ κι ότι η ζωή σας είναι αμαν-και-τι, απόλυτη προϋπόθεση για την ισορροπία του σύμπαντος. Ή το ίδιο θα έλεγα για τα παιδιά σας, ή τα παιδιά μου ή αυτά που ζουν ή κι αυτά που πέθαναν, εδώ, εκεί, σήμερα, χτες. Η φύση από μόνη της είναι μια διαδικασία, που δεν ξέρει ηθικές και λογικές τύπου "μην τα λες αυτά βρε παιδί μου, δεν είναι σωστό! Ιεροσυλία, θα σε κάψει ο θεός, θα σου κάνουν shitstorm οι γονείς των παιδιών από τα Τέμπη!" "Κι αν ήταν το δικό σου παιδί;"
Παλιότερα ίσως να έλεγα, "ναι, όντως δε θα μιλούσα έτσι, αν ήταν το δικό μου το παιδί!", αλλά πλέον ως άλλος διακρατικός τσιγγάνος και διεθνικός γονιδιοσπορέας, ένα παραπάνω, ένα παρακάτω... Τα παιδιά τα δικά μου, δεν είναι ανώτερα και καλύτερα από τα παιδιά που έμεναν στη Γάζα ή στην Ουκρανία ή στο Μεξικό, που έμειναν χωρίς χέρια ή πόδια ή χωρίς ζωή. Όλα είναι δυνατά, εφόσον είναι δυνατό να γίνουν. Η ζούγκλα που ζούμε είναι η ίδια ζούγκλα πριν 100.000 χρόνια, με μικρές αλλαγές.
Για να το κλείσω, διότι θα πεθάνουμε στη βαρεμάρα και στις διαφωνίες, εννοείται ο καθένας έχει το λόγο του να πιστεύει ή να μην πιστεύει, να θεωρεί ή να μη θεωρεί τον εαυτό του, την οικογένεια του, το απόλυτο ιερό και όσιο, που ούτε να σκέφτεται θέλει ότι μπορεί να πάθει κακό. Κι ακριβώς επειδή παίρνουμε όλοι τον εαυτό μας τόσο στα σοβαρά, ίσως εκεί να είναι η ρίζα της ζημιάς. Από τον Πούτιν και τον Τραμπ, μέχρι τον τελευταίο Ντάλιτ της Ινδίας, κι από τον καλύτερο άνθρωπο του κόσμου μέχρι τον τον πιο αδίστακτο δολοφόνο, όλοι θα πεθάνουμε, θα λειώσουμε, σκόνη και άμμος, ...ή στάχτη. Κρεματόριο....και νωρίς νωρίς, μην μας πιάσει η νύχτα και το σκοτάδι!
